پروپوزال :

    پروپوزال فرم پیشنهاد تحقیق پایان نامه کارشناسی ارشد است که دانشجو می بایست با هماهنگی و تایید استادان راهنما و مشاور انتخابی در خصوص موضوع پایان نامه ( موضوع انتخابی ) موارد خواسته شده در آن از قبیل : بیان مساله، اهداف ، روش کار ، سوابق تحقیق و ... را به طور کامل و بر اساس توضیحات ذکر شده در هر بخش تکمیل نماید . لازم به ذکر است که مبنای تصویب موضوع پایان نامه ، همین فرم می باشد و فرمت آن برای کلیه رشته ها یکسان است.

 زمان ارائه پروپوزال :

   دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد حداکثر تا پایان نیم سال سوم تحصیلی موظف به ارائه فرم پیشنهاد تحقیق ( پروپوزال ) به امور پژوهشی و پیگیری تصویب موضوع پروپوزال خود تا حصول نتیجه نهایی هستند .

 عدم تحویل پروپوزال در زمان مقرر :

در صورت عدم تحویل پروپوزال در زمان مقرر ،  مسئولیت کار ( طولانی شدن زمان تحصیل و تبعات دیگر ) متوجه دانشجو خواهد بود و عذری در خصوص نبود آگاهی و عدم اطلاع رسانی مناسب در این خصوص پذیرفته نیست . لازم به ذکر است که اطلاعیه مدیران گروهها ، در خصوص تحویل پروپوزال در تابلو اعلانات امور پژوهشی و همچنین وب سایت واحد (حوزه معاونت پژوهشی ) به طور مرتب اعلام می گردد .

 نحوه دریافت فرم پروپوزال :

دانشجویان جهت دریافت فرم پروپوزال می بایست به وب سایت واحد ( حوزه معاونت پژوهشی) مراجعه نمایند .( فایل فرم مورد نظر قابل دانلود می باشد .)

 نحوه تنظیم صفحه بندی اوراق پروپوزال :

 نحوه تنظیم، تدوین و صفحه بندی اوراق پروپوزال صرفا" می بایست بر اساس نمونه های خام ارائه شده از سوی واحد باشد. حوزه پژوهشی از پذیرش پروپوزالهایی که صفحه بندی آن مخدوش است معذور می باشد. (عدم وجود لاک گرفتگی –قلم خوردگی یا مخـــدوش بــودن مندرجــات شامــل نام و نام خانــوادگی و امضاء اساتیـد و تاریخهــای منــدرج در صورتجلسات مــوجود در پــروپوزال ) ضمنا" صورتجلسه پروپوزال می بایست طبق فرمت پرینت گرفته شود .

توضيحات پيرامون صفحات داخلي پايان نامه كارشناسي ارشد

الف- صفحات فرعي:

1-  شماره صفحات فرعي بصورت (الف- ب- پ......) است كه بايد cm5/1 بالاتر از پايين صفحه و از دو طرف كاملاً در وسط صفحه قرار گيرد.

2-    اولين صفحه پس از جلد و صفحه سفيد، بسم الله الرحمن الرحيم باشد و با شماره صفحه فرعي (الف) شماره گذاري شود.

3-    كليه مندرجات روي جلد (کپی روی جلد)، با همان ترتيب فاصله ها و پنط هاي روي جلد در صفحه (ب) قرار گيرد.

4-  صفحه (پ) به تصویر فرم تصويب هيئت داوران (کپی صورتجلسه دفاع) اختصاص دارد که پس از انجام اصلاحات مطرح در جلسه دفاع و ارائه فرم تکمیل شده تعیین ارزش مقاله و نمره نهایی، به دانشجو ارائه       می شود.

5-    صفحه بعدی به تعهدنامه اصالت پایان نامه اختصاص دارد که باید پس از تکمیل و امضاء دانشجو در صفحه (ت) قرار گیرد.

 

 

6-  قسمت بعدي به ( تقديم به ) اختصاص دارد. تيتر(تقديم به) با پنط 12 سياه زر نوشته و فاصله آن از بالا cm10 و از وسط راست  cm5/1 و از سمت چپ cm6/4 باشد. مطالب اين قسمت با پنط سياه لوتوس ايتاليك و با طول سطر  cm5 نوشته شود. مطالب اين قسمت نبايد از يك صفحه تجاوز كند و در صفحه (ث) قرار گیرد.

7-  قسمت بعدی به (تقدیر و تشکر) اختصاص دارد. تیتر (تقدیر و تشکر) با پنط 12 سياه زر نوشته و فاصله آن از بالا cm10 و از وسط راست  cm5/1 و از سمت چپcm6/4 باشد. مطالب اين قسمت با پنط سياه لوتوس ايتاليك و با طول سطر  cm5 نوشته شود. مطالب اين قسمت نبايد از يك صفحه تجاوز كند و در صفحه (ج) قرار گیرد. (شماره صفحه در قسمت های بعد (پایین) به ترتیب حروف الفبا ادامه دارد.)

8-  صفحه بعدی به فهرست مطالب اختصاص دارد. فاصله تيتر (فهرست) نسبت به بالاي صفحه cm11 است و نسبت به دو طرف صفحه كاملاً در وسط قرار مي گيرد و با پنط 12 سياه نوشته مي شود.

يك سانتي متر پايين تر از تيتر فهرست، با پنط 10  سياه زر كلمات (عنوان) و (صفحه) نوشته شود. فاصله عنوان تا سمت راست صفحه  cm3 و فاصله صفحه تا سمت راست صفحه cm18 باشد. cm5% پايين تر از عنوان، با پنط 14 سياه كامپيوست، شماره صفحات نوشته شود.

9-    صفحه بعدي به فهرست جداول اختصاص دارد. در اين قسمت قيد شماره جدول، عنوان جدول و صفحه الزامي است.

10-صفحه بعدي به فهرست نمودارها اختصاص دارد. در اين قسمت قيد شماره نمودار، عنوان نمودار و صفحه الزامي است.

11-صفحه بعدي شامل ساير فهرستها در صورت لزوم مي باشد.

فهرست شامل مقدمه، بخش ها، عنوان بخش (بخش اول- بخش دوم ..... همراه با عنوان)، فصل ها با عنوان هر فصل (فصل اول- فصل دوم .....) و عنوان محتويات فصل به صورت شماره گذاري (1،2،3) نوشته شود.

ب- صفحات اصلي ( متن اصلي پايان نامه )

توالي اصلي پايان نامه بر اساس طرح پيشنهادي زير تنظيم گردد:

   - خلاصه فارسي پايان نامه (چکیده)، اولين صفحه اصلي كه با شماره صفحه 1 مشخص مي شود و حداكثر در 2 صفحه و با پنط 12 لوتوس تايپ شود. (صفحات بعدی هم به ترتیب شماره گذاری می شوند.)

  - فصل اول: كليات

  - فصل دوم: مباني نظري و مروري بر ادبيات موضوعي و پيشينه تحقيق

  - فصل سوم: روش تحقيق، جمع آوري اطلاعات و معرفي مدل

  - فصل چهارم: تجزيه و تحليل يافته ها، آزمون فرضيه ها

  - فصل پنجم: خلاصه، نتايج، پيشنهادات

  - منابع و مآخذ

  - پيوست ها

 - چكيده انگليسي در 2 صفحه عيناً برگردان خلاصه و در آخرين صفحه قرار گيرد.

 

تذكرات مهم:

1- صفحات اصلي مي بايست بصورت ساده و بدون استفاده از كادر و يا سر صفحه تايپ شود. در صفحات اصلي طول هر سطر  cm16 و فاصله سطرها از يكديگر  cm1 در نظر گرفته شود. متن آن با پنط 14 لوتوس نازك و تعداد سطرها در هر صفحه 24 سطر باشد. فاصله هر سطر از سمت راست كاغذ  cm3 و از سمت چپ  cm2 باشد و فاصله اولين سطر از بالاي صفحه  cm3 فاصله آخرين سطر از پايين صفحه  cm5/2 باشد. فاصله شماره صفحه تا پايين صفحه cm5/1 باشد و كاملاً در وسط صفحه قرار گيرد. ضمناً در صورتي كه متن به زبان انگليسي مي باشد فاصله هر سطر از سمت راست كاغذ  cm2 و از سمت چپ  cm3 باشد.

2- هنگام نوشتن فهرست منابع به مسائل زير توجه شود:

الف- ترتيب نوشتن منابع به ترتيب حروف الفبا باشد.

ب- هر يك از منابع نيز به ترتيب زير باشد:

1) نام فاميل   2) نام كوچك نويسنده   3) سال انتشار ( با استثناء برخي از رشته هاي علوم انساني كه متناسب با نوع رشته، سال انتشار در آخر آورده مي شود.)  4) عنوان كتاب يا مقاله    5) نام ناشر يا مجله اي كه مقاله چاپ شده است (شماره و سال مجله قيد شود)   6) صفحاتي كه مطلب مورد نظر از آن استخراج شده است.

3- تمام صفحات اصلی اعم از عنوان فصل ها، منابع و مآخذ، پیوستها و ضمائم و چکیده انگلیسی در شماره بندی صفحات قرار گیرند.

 

  نحوه تکمیل مندرجات پروپوزال :

در کلیه مراحل تکمیل پروپوزال ، دانشجو می تواند از راهنمایی اساتید راهنما و مشاور استفاده نماید .

  1-قسمتهای مختلف فرم پروپوزال دارای توضیحی در داخل پرانتز می­باشد. این توضیحات به دقت مطالعه و بخش مربوطه مطابق توضیحات تکمیل گردد. ضمنا" ذکر مشخصات اساتید شامل : نام و نام خانوادگی ، آخرین مدرک تحصیلی ، تخصص،سنوات تدریس، شغل و سمت فعلی ، پست الکترونیکی در پروپوزال ضروری است .             

2- عنوان فرم پروپوزال با محتوای فرم باید بطور کامل منطبق باشد.( از نوشتن عنوانهای مختلف در پروپوزال خودداری شود. )

3-  عنوان انگلیسی پروپوزال دقیقا" برگردان عنوان فارسی می باشد . (در هنگام تایپ حرف اول کلمات انگلیسی به صورت بزرگ و بقیه حروف به صورت کوچک نوشته می شود.)

4-  ضرورت مطالعه پیشینه تحقیق به عنوان نخستین گام در تهیه و تدوین پایان نامه های دانشگاهی امری است بدیهی که در کتابهای روش تحقیق بر آن تاکید بسیار شده است . جهت آشنایی لازم با نظریات و تحقیقات انجام شده در جهان ، مطالعه اولیه به منظور دستیابی به جنبه های مختلف موضوع پژوهش ضروری است و برای محقق فرصتی فراهم می سازد تا درک کند در این زمینه چه کارهایی انجام شده و چه اطلاعاتی در این زمینه وجود دارد و او باید از کجا شروع کنـد و یا چــه کاری و چگونه کار را انجام دهد . با انجام این مرحله از تدوین طرح تحقیق، دانشجو به راحتی می تواند بخش های مربوطه در پروپوزال را به طور کامل تکمیل نماید.

سابقه پژوهش ها و مطالعات انجام گرفته داخلی به طور مثال :

در وزارتخانه ها و ارگانهای ذینفع مثل وزارت صنایع، وزارت بازرگانی ، وزارت کار ، وزارت ارتباطات ، وزارت تعاون در پژوهشکده های خصوصی و دولتی در دانشگاهها اعم از دانشکده ها، پژوهشکده ها

خلاصه طرح ها و پژوهشهای مرتبط مهم در هر کدام از نهاد های بالا وارد شود .

سابقه پژوهش ها و مطالعات انجام گرفته خارجی به طور مثال :

سازمانهای جهانی

دانشگاههای خارجی

خلاصه طرح ها و پژوهشهای مرتبط مهم در هر کدام از نهاد های بالا وارد شود .

5- راههای دستیابی به سوابق تحقیق :

علاوه بر مراجعه به کتابهای تخصصی ، فهرست مقالات ، چکیده پایان نامه ها ( به منظور ارائه اجمالی نتایج دستاوردهای پژوهش و جلوگیری از دوباره کاری و تکرار موضوعات پژوهشی ) و پایان نامه های دانشگاهی است که عموما" از سوی دانشگاهها و موسسات علمی و همچنین کتابخانه ها در دسترس پژوهشگران و دانشجویان قرار می گیرد .

6- از ذکر جملات گنگ، ارجاعات به سوم شخص نامعلوم، ذکر مکانهای نامشخص، ذکر روشهای نامعلوم و کلی گویی پرهیز گردد.

7- اهداف تحقیق بطور شفاف در جملات کوتاه لیست شوند.

8- بررسی منابع باید بطور کامل انجام شود و حداقل 30% از منابع از 5 سال قدیمی­تر نباشد، حداقل پانزده منبع مرتبط با تز باید ذکر گردد و طبق الگوی نگارش علمی منابع نوشته شود .

9- روش تحقیق باید بطور کامل و با ذکر جزئیات بیان شود. لیست وسایل مورد استفاده و لیست مواد مورد نیاز ذکر شود، نام روش و منبع آن و چگونگی انجام آن بدون کلی گویی بیان شود.

10- تجزیه و تحلیل اطلاعات حاصل از تحقیق، شفاف و بدون کلی گویی نوشته شده و سپس به نرم افزار و سایر ابزارهای مورد استفاده اشاره شود.

11- ذکر آمار و ارقام فقط از منابع موثق و رسمی و اصلی باشد.

12- تکمیل جدول زمانبندی به منظور تعیین زمان انجام درست و واقع بینانه هریک از مراحل پایان نامه یکی از کارهای اساسی در تدویـن طرح تحقیق می باشد . بدون جدول زمانبندی صحیح ، امکـان به مـوقع انجـام دادن مراحـل پایان نامه بسیار بعید است . برنامه زمانبندی به طور دقیق در جدول ارائه شده ذکر شود مثال : 1ـ تعیین جامعه آماری و نمونه ها 2ـ تنظیم پرسشنامه ( یا آماده سازی لوازم آزمایش ) 3ـ پیمایش4 ـ تحلیل داده ها و نتیجه گیری 5ـ نگارش پایان نامه

 کلیه فعالیتها و مراحل اجرایی تحقیق ( شامل ارسال ارائه گزارشات دوره ای و مدت زمان مورد نیاز برای هریک به تفکیک ، پیش بینی در جدول زمانبندی درج شود و در هنگام انجام تحقیق حتی الامکان رعایت گردد . حداقل زمان قابل قبول برای پیش بینی مراحل مطالعاتی و اجرایی پایان نامه کارشناسی ارشـد 6 مـاه و حداکـثر 12 ماه می باشد .

صفحاتی از پروپوزال که می بایست توسط استادان راهنما و مشاور امضاء شود :

1 ) صفحه تائيديه استاد راهنما ومشاور

پروپوزال می بایست توسط استادان راهنما و مشاور به دقت مطالعه و بررسی شود و پس از تایید آن را امضاء نمایند.

تذکر :

امضاء اساتید به صورت کپی –فکس –اسکن –(و از طرف) قابل قبول نمی باشد .

پروپوزال ناقص و بدون امضاء اساتید راهنما و مشاور تحویل گرفته نخواهد شد .

 نحوه تحویل پروپوزال به امور پژوهشی :

 پس از تکمیل پروپوزال ، دانشجو می بایست آن را به گروه مـربوطه تحویل و رسید دریافت نماید. در صورت عــدم رعایت موارد ذکر شده ، هـیچگونه پروپوزالـی از جــانب دانشـجــویان تحویــل گــرفته نخــواهد شد .

 مراحل تصویب پروپوزال :

الف ) تائيد توسط مديرگروه مربوطه( تصويب اوليه)

ب ) تصویب در شورای پژوهشي واحد ( تصویب نهایی و صدور ابلاغیه تصویب موضوع پایان نامه)

کمیته تحصیلات تکمیلی ، شورایی است که در خصوص تصویب نهایی پروپوزالهـا و صـــدور ابلاغیــه تصویب موضــوع پایان نامه و درخواستهای دانشجویان در خصوص تغییر عنوان پایان نامه و یا استادان راهنما و مشاور( در موارد خاص ) در هر ماه 2 بار برگزار می گردد . بدیــهی است موضوع پروپوزال ( موضوع پایان نامه ) پس از تایید شورای تحصیلات تکمیلی واحد قطعیت می یابد .

توجه :

تاریخ برگزاری جلسات شوراي پژوهشي در تابلو اعلانات امور پژوهشی و وب سایت واحد به طور مرتب اعلام می گردد .لذا دانشجویان موظفند به موقع پروپوزال مورد تایید استادان راهنما و مشاور را جهت طرح و بررسی در شوراي پژوهشي واحد به گروه مربوطه تحویل دهند.

اعلام نتایج بررسی پروپوزالها در شوراي پژوهشي واحد :

پس از طرح پروپوزالها درشوراي پژوهشي واحد ، نتیجه بررسی در صورتجلسه شورا تنظیم  می گردد ، لذا دانشجویان جهت اطلاع از وضعیت پروپوزال خود می بایست به سايت دانشگاه مراجعه نمایند .

 

نتیجه نهایی بررسی پروپوزال در کمیته تخصصی گروه به شرح ذیل می باشد:.

پروپوزال مورد تصویب قرار نگرفت

 

مقرر شد پس از انجام تصحیحات لازم وتائيدمديرگروه درشوراي پژوهشي مجددا" در شورامطرح شود

 

پروپوزال مورد تصویب قرار گرفت

 

 

 1- چنانچه پروپوزال مورد تایید گروه قرار نگیرد : ( رد پروپوزال به طور کامل )

 می بایست با هماهنگی استادان راهنما ، مشاور و مدیر گروه پروپوزال جدید تهیه شود تا در جلسه بعدی شورا مورد بررسی قرار گیرد.

2- چنانچه پروپوزال با اصلاحات مواجه شود :

می بایست با هماهنگی استادان راهنما و مشاور اصلاحات مورد نظر داوران برطرف و سپس پروپوزال اصلاح شده ، جهت طرح و بررسی مجدد در جلسه بعدی شوراي پژوهشي واحد به امور پژوهشی تحویل داده شود . ضمنا" فرم مخصوص اصلاحات پروپوزال نیز می بایست تکمیل و به تایید اساتید راهنما و مدیر گروه برسد .

3- چنانچه پروپوزال تایید شود :

پس از تاییدپروپوزال ها در شوراي پژوهشي واحد ،  فرم ابلاغیه تصویب موضوع پایان نامه و همچنین احکام اساتید راهنما و مشاور صادر می گردد.

 

 

چند توصیه برای شروع اخذ پایان نامه:

موضوع پایان نامه خود را با توجه به معیارهایی مانند نیاز جامعه، در اختیار داشتن امکانات تحقیق نظری و عملی، داشتن دانش و علاقه در زمینه مورد نظر، آینده شغلی و مواردی از این قبیل انتخاب کنید و سعی کنید موضوع پایان نامه شما تغییر زیادی نداشته باشد.

سابقه تحقیق را بررسی کنید. ببینید آیا قبلا کسی در زمینه مورد نظر تحقیق انجام داده‌است یا خیر؟ برای این مورد لازم است تعداد زیادی مقاله از مجلات معتبر، مقاله از کنفرانس، کتاب، گزارش تحقیق و مواردی از این قبیل را شناسایی کرده باشید و یک نسخه از آنها را به همراه یک جمع‌بندی برای خود حفظ کرده باشید.

یک فرم پیشنهاد پروژه از دانشکده دریافت کنید و آن را به دقت تکمیل کنید. در این فرم باید ثابت کنید که این تحقیق باید انجام شود، شما بهترین فرد برای انجام این تحقیق هستید، این زمان بهترین زمان برای انجام این تحقیق است، موضوع تحقیق بسیار شفاف است، روش تحقیق و نتایج احتمالی بسیار شفاف است و به چه امکانات و زمانی نیاز دارید.

یکی از استادان که در زمینه مورد نظر از تخصص کافی برخورداراند را به عنوان استاد راهنما انتخاب کرده و پروپوزال خود را با ایشان درمیان بگذارید. در این جلسه بجز فرم کامل شده پیشنهادیه لازم است تا سابقه تحقیق را بطور کامل نزد ایشان ارائه کنید.

در صورت جلب نظر استاد راهنما، در مورد استاد مشاور و همچنین مشاور آماري خود با ایشان مشورت کنید.

مدارک مورد نیاز دانشکده را فراهم و اقدام‌های قانونی را برای شروع تحقیق انجام دهید.

توجه داشته باشید که تصویب پایان نامه تازه شروع کار است. شما شش ماه فرصت داريد تا از پايان نامه خود دفاع كنيد.

3- توصیه‌های مهم در تدوین پروپوزال:

عنوان پایان نامه خود را طوری انتخاب کنید که کوتاه بوده اما بخوبی بیان کند که چه کاری را می‌خواهید انجام دهید. زمان و مکان نیز در آن آمده باشد. از ذكر عبارت‌هايي مانند بررسي،ارائه و ارزيابي در ابتداي عنوان خودداري نماييد.

چکیده یک پاراگراف است که بیان می‌کند 1- مشکل چه بوده است که شما قصد دارید برای حل آن این پروژه را انجام دهید. 2- شما به چه روشی می‌خواهید این تحقیق را انجام دهید و به چه روشی می‌خواهید مشکل را حل کنید. 3- چه نتایجی را از انجام این تحقیق انتظار دارید.

در پروپوزال خود شیوه‌ی انجام تحقیق، ابزار مورد نیاز، چگونگی اندازه‌گیری متغیرها و مواردی از این قبیل را بصورتی کاملاً شفاف مشخص کنید.

 



پروپوزال چيست و در تنظيم آن چه نكاتي بايد رعايت شود؟

مقدمه
طرح تحقيق، مهم ترين و اصلي ترين بخش يك كار تحقيقي و پژوهشي است، طرح تحقيق ( Proposal) اصل تحقيق نيست، بلكه طرح اوليه و طرح پيشنهادي تحقيق است، طرح تحقيق در واقع شبيه طرح اوليه و پيشنهادي يك ساختمان است كه توسط ارشيتكت (پژوهشگر يا محقق) اركان اصلي آن طراحي و محاسبه شده و به صورت نقشه و ماكت ساختمان در آمده است و چنانچه يك مهندس خبره ( استاد راهنما ) به آن نگاه كند، بتواند ساختماني را ( پژوهشي را) كه بر اساس اين نقشه شكل مي گيرد، از قبل براي خود تجسم كند. پژوهشگري كه قصد تحقيق دارد، ابتدا بايد براي پژوهش مورد نظر خود طرح تحقيق بنويسد. طرح تحقيق در واقع نقشه انجام تحقيق است و راهنماي محقق براي عملياتي كردن و اجراي تحقيق است .
هر چند انتخاب موضوع و فرايند تهيه و تكميل يك پروپوزال به راحتي و در مدت زماني كوتاه انجام مي شود، ولي بايد توجه داشت كه پروپوزال در واقع پيشنهاديه تحقيق بوده و به منزله نقشه هاي محاسباتي ساختمان است، لذا چنانچه با دقت و با محاسبات دقيق طراحي گردد، پژوهشگر در انجام مراحل بعدي با مشكل اساسي روبرو نخواهد شد. به عبارت ديگر چنانچه دانشجوئي عنوان پژوهش خود را درست انتخاب كرده باشد و تمامي اركان و اجزاء پروپوزال به ويژه طرح مسئله، اهميت و ارزش تحقيق، تاريخچه مطالعات، اهداف، سئوالات، فرضيه ها و روش و مراحل انجام تحقيق را به طور دقيق و كامل تهيه كرده باشد، در انجام پژوهش با مشكلاتي از جمله سر درگمي و ابهام روبرو نخواهد شد، به طوري كه گفته مي شود پژوهشگري كه طرح تحقيق خود را به طور دقيق، روشن و كامل نوشته، به نظر مي رسد بيش از 50 درصد رساله يا پايان نامه خود را تهيه كرده است.

اجزاء تشكيل دهنده طرح تحقيق 
1-
عنوان تحقيق 
نخستين گام در انجام تحقيق، تعيين عنوان تحقيق است. هيچ پژوهشگري نمي تواند بدون مشخص شدن عنوان تحقيق، پژوهش را آغاز كند. عنوان به منزله مقصد و طرح نهايي انجام پژوهش است و لذا در تعيين و انتخاب آن توجه به نكات زير ضروري است:
1-
بهتر است عنوان تحقيق نه خيلي كوتاه، نه خيلي طولاني، بلكه مختصر، جامع، رسا و غير سئوالي باشد.
2-
بهتر است در ابتداي عنوان از واژه هايي چون: بررسي، ارائه الگو، مطالعه، طراحي، تحليلي بر، تبيين و ....استفاده شود.
3-
بهتر است در عنوان تحقيق به نوعي متغير هاي مستقل و وابسته نشان داده شوند
4-
موضوع تحقيق بايد نو و جديد باشد
5-
عنوان پژوهش بايد ارزش تحقيق داشته باشد
6-
پژوهشگر بايد توان انجام تحقيق را داشته باشد
7-
موضوع تحقيق در حوزه كاري و تخصصي پژوهشگر باشد
8-
موضوع پژوهش بايد به گونه اي باشد كه جامعه به انجام تحقيق در مورد آن نيازمند باشد و پژوهش بتواند با نتايج خود مشكلي را از جامعه برطرف كند.
9-
پژوهشگر به عنوان تحقيق و انجام پژوهش در مورد آن ميل و علاقه داشته باشد
10-
موضوع تحقيق بايد عملي و اجرائي بوده و قابليت انجام تحقيق را داشته باشد .
11-
عنوان تحقيق بايد به گونه اي باشد كه هدف هاي تحقيق را بيان كند .
12-
بهتر است در عنوان تحقيق، قلمرو مكاني و محدوده زماني پژوهش مشخص گردد.

2-اصطلاحات و واژه ها 
معمولا تعدادي از اصطلاحات و واژه هاي فني و تخصصي مربوط به عنوان و موضوع پژوهش ( 3 تا 6 ) ارائه شده و براي هريك مختصراً از منابع اصلي و معتبر، تعريفي آورده مي شود.

3- شرح و بيان مسئله تحقيق ( طرح يك مشكل)
مسئله در واقع سئوالي است كه در ذهن پژوهشگر راجع به يك پديده، مشكل يا معضل مطرح مي شود، هدف محقق از طرح اين سئوال ريشه يابي، علت يا علل به وجود آورنده آن مشكل و يا راهكارهاي رفع آن است
در بيان مسئله محقق بايد نكات زير را رعايت كند:
1-
محقق، شواهدي بايد نشان دهد كه معضلي يا مشكلي در جامعه وجود دارد.
2-
محقق بايد مشكل مطرح شده را بيان كند و ابعاد مختلف آن را به طور مستند نشان دهد.
3-
محقق بايد نشان دهد که قصد او از انجام تحقیق چیست؟ کدام متغیرها را قصد دارد مطالعه کند؟ نحوه ي مطالعه متغیرها ( اثر، رابطه یا ...) چگونه است.
4-
پژوهشگر در پایان بهتر است محدوده زمانی و قلمرو زمانی تحقیق را هم مشخص کند.
بطورکلی مسئله تحقیق باید مشکل را مطرح کند، ابعاد آنرا مستند نشان دهد، انگیزه پژوهشگر را بیان کند ، متغیرها را نشان داده، نحوه بررسی آنها را روشن نموده و محدوده مکانی و زمانی تحقیق را تعیین نماید.

4-
اهمیت و ضرورت موضوع تحقیق
در این مورد پژوهشگر باید مشخص کند که موضوع تحقيق چه اهميتي دارد و ضرورت انجام اين پژوهش چيست و نتايج آن در چه زمينه اي از اهميت بيشتري برخوردار است.
-
اهمیت این تحقیق در ارتباط با نظریه های موجود چیست؟
-
نتایج این تحقیق در غنا بخشیدن به ادبیات موضوع چه نقشي دارد؟
-
نقش نتایج تحقیق در ارائه مدل، الگو، نظريه جدید یا توسعه و بسط نظریه های قبلی چگونه است؟
-
اهمیت نتایج تحقیق برای مدیران و برنامه ریزان چیست؟
-
نتایج مثبت اين تحقیق در ابعاد آموزشي و پژوهشي چه اثري دارد؟
-
نتایج مثبت این تحقیق در ابعاد پژوهشی چگونه است؟

 

 

5-پیشینه تحقیق
برای اینکه پژوهشگر تحقیقات خود را در راستای پژوهش های هم خانواده قرار دهد و آن را با دستاوردهای تحقیقات دیگران هماهنگ کند، نیاز دارد با مراجعه به اسناد و مدارک پیرامون موضوع و مسئله ای که برای تحقیق انتخاب کرده، آگاهی خود را گسترش دهد.
هدف از گنجاندن بخش پیشینه تحقیق و ادبيات موضوع، توجه به نكات زير است :
1-
برقراری ارتباطی منطقی میان اطلاعات پژوهش های قبلی با مسئله تحقیق 
2-
آشنایی با چارچوب نظری یا تجربی مسئله تحقیق
3-
آشنایی با روش های تحقیق مورد استفاده در پژوهش های گذشته
4-
پیشگیری از دوباره کاری
5-
استفاده از تجربيات مفيد محققان قبلي
6-
آگاهي از نقاط ضعف پژوهش هاي پيشين
جهت دسترسي به اهداف بالا و تدوين مطالب پيشينه، رعايت نكات زير ضروري است:
الف-منابع اطلاعاتي مرتبط با موضوع انتخاب گردد
ب- نتایج تحقیقات قبلی مطالعه، نقد و بررسی شود
ج- ترتيب موارد از كلي به جزئي ( عمومي به اختصاصي ) تدوين گردد

شیوه تدوین تحقیقات انجام شده

Description: http://www.bpshakhespajouh.ac.ir/Upload/image/proposal.png
 


6-
اهداف تحقیق
اهداف تحقیق می تواند به دو صورت کلی و ویژه مطرح شوند:
الف-هدف کلی
هدف کلی مستقیماً ازموضوع تحقیق مشتق می شود.
ب-اهداف ویژه
این هدف ها از مسئله پژوهش و از اهداف کلی مشتق می شوند و در واقع زیر مجموعه هدف یا اهداف کلی پژوهش هستند. این اهداف تصریح مي کنند که در این تحقیق چه چیزی انجام می شود و چه چيزي انجام نمي شود.

7- سوالات تحقیق
در صورتی که تحقیق با توجه به پیشینه پژوهش نتواند جهت خاصی را برای یافته های خود پیش بینی نماید و رابطه ی بین متغیرها را حدس بزند، می تواند به بیان سئوالات پژوهش بپردازد. در طرح سئوالات تحقيق توجه به نكات زير ضروري است
-
سئوالات پژوهش مستقیماً از اهداف تحقیق منشأ می گیرند.
در سوالات تحقیق، یک نوع متغیر مطرح می شود.-
-
آوردن کلمه آیا در ابتدای سئوالات چندان مطلوب نیست.
بهتر است تعداد سئوالات محدود، شفاف و بدون ابهام باشد.-

8-
فرضیه 
-
فرضیه، حدس و گمان محقق در مورد علل بوجودآمدن مشكل يا ارائه راه حل هاي آن است.
فرضیه، حدس و گمان محقق و در واقع جواب حدسی پژوهشگر در مورد سئوالات تحقیق است.- 
-
فرضیه، حدس و گمان پژوهشگر در مورد وجود تفاوت، احتمال رابطه و یا اثر بین دو یا چند متغیر است.
-
فرضیه، حدس و گمانی است که مبتنی بر دانش و تجربه در مورد حل یک مسئله است.
-
اغلب فرضیه ها حدسیاتی است که به طور منطقی از نظریه ها بر می آیند.
-
فرضیه جمله خبری ساده ای است که در آن دو یا چند متغیر ( مستقل و وابسته)دیده می شود.
توجه: هماهنگي، همسويي و تعادل تعداد فرضيه ها با سئوالات پژوهش بسيار لازم است.
براي مثال، يك فرضیه ساده این است که بگوییم: میزان سواد با تعداد اولاد رابطه دارد یا تعداد خودروها در میزان آلودگی هوا اثر دارد.
توجه: صحت(تایید) یا عدم صحت فرضیه (رد) در محک آزمایش و مطالعه و تحقیق تعیین می شود، لذا پژوهشگر حق ندارد از قبل و بطور جانبدارانه در پی تأييد آن باشد و بايد بداند رد یا تأیید فرضیه هیچ گونه اثر منفی برای پژوهش و پژوهشگر ندارد.

9-روش و مراحل تحقیق
يكي از اركان تحقيق و يا پژوهش كه در پروپوزال مطرح مي شود، تعيين نوع تحقيق و مراحل انجام آن است. در اين مورد محقق ضمن اشاره به نوع تحقيق، مراحل انجام آن را شامل: ابزار گردآوري داده ها، روش گردآوري اطلاعات، جامعه آماري و حجم نمونه ، روش انتخاب نمونه از جامعه آماری، ابزار تجزیه و تحلیل داده ها و بالاخره روش هاي تجزيه و تحليل داده ها( روش های تحلیل کیفی و کمی) را توضیح می دهد.

 

 

 

 

 

در زير به تعدادي از انواع تحقيق به طور مختصر اشاره مي شود.
انواع تحقیق براساس هدف
1-
تحقیقات بنیادی
این تحقیقات در پی شناخت و کشف روابط بین پدیده ها و درک اصول و قوانین طبیعی است. این تحقیقات نظریه ها و فرضیه ها را آزمایش می کنند، قوانین علمی را کشف کرده و مرزهای دانش را توسعه می دهند.
2-
تحقیقات کاربردی
-
این تحقیقات برداده ها ونتايج تحقیقات بنیادی تکیه دارند و در پی دستیابی به اصول و قواعدی هستند که بتوان آنها را در عمل و اجرا به کار بست.
-
این تحقیقات در پی شناخت علل مشکلات و حل آنها هستند و کاربردی فراگیر دارند.

3- تحقيقات توسعه اي 
اين تحقيقات در پي شناخت راه هاي بهبود يا افزايش توليد و روش هاي جديد توليد كالا و خدمات بوده و عمدتأ متوجه نوآوري در فرايند ها، ابزارها و محصولات در يك زمان و مكان خاص هستند.
انواع تحقيق بر اساس ماهيت و روش 
تحقيقات تاريخي 
اين گونه تحقيقات مربوط به موضوعات معين و مربوط به زمان گذشته است و تلاش محقق در جهت كشف حقايق پيشين از طريق جمع آوري اطلاعات و اسناد مربوط به گذشته مي باشد.
تحقيقات توصيفي 
هدف اين تحقيقات، توصيف عيني و منظم خصوصيات يك موقعيت يا يك موضوع است البته بدون هيچگونه دخالت يا استنتاج ذهني مثل نگرش سنجي ها و منو گرافي ها. تحقيقات موردي ، تحليل محتوا، قوم نگاري و زمينه يابي از انواع آن محسوب مي شوند .
تحقيقات همبستگي 
اين تحقيقات در پي كشف رابطه همبستگي بين متغير هاست. جهت محاسبه ميزان همبستگي بين دو متغير از همبستگي هاي پيرسون و اسپير من و كندال استفاده مي شود.
تحقيقات علي ( علت و معلولي )
در اين تحقيقات پژوهشگر با مطالعه شرايط قبلي درصدد جستجوي علل يا روابطي براي وقوع حوادث است
تحقيقات پيمايشي 
در اين تحقيقات، محقق جهت پاسخ دادن به مسئله زمان حال و جمع آوري اطلاعات خود از روش پيمايشي و عمدتأ از تكميل پرسشنامه و يا مصاحبه استفاده مي كند و هدف محقق تعميم نتايج نمونه به جامعه بزرگتر آماري است
تحقيقات تجربی (آزمایشگاهي)
از اين تحقيقات معمولأ جهت يافتن راه حل هاي مسائل و يا پيدا كردن راهكارهايي جهت حل مشكلات در زمان حال يا آينده استفاده مي شود، در اين تحقيقات عمدتا از روابط علت و معلولي استفاده مي كنند و محل آزمايش و پژوهش معمولأ آزمايشگاه است و متغير ها براي محقق قابل كنترل مي باشد.

تحقيقات نيمه تجربي 
اين تحقيقات بيشتر مربوط به تحقيقات اجتماعي است و امكان كنترل همه متغير ها براي محقق وجود ندارد ، مثل سنجش خصوصيات اجتماعي و فرهنگي افراد.
تحليل محتوا 
اين روش معمولا براي سنجش تحليل گفتار يا متن ها استفاده مي شود، مثل مقايسه تحليلي، روزنامه ها، مجلات، نوارها و ...تحليل محتوا در مقولات مطالب عاميانه، علمي( متون مذهبي، كلامي، ادبي و ...) و تحليل هاي كمي و رياضي.
ابزار گرد آوري داده ها 
پژوهشگر گاه جهت بدست آوردن اطلاعات به مدارك و اسناد معتبر و موثق ( كتب، منابع آماري و...) مراجعه مي كند كه اين منابع را دست دوم (second-hand) مي نامند و گاهي نيز به منابعي نياز دارد كه در دسترس پژوهشگر نيست و يا به روز نيست، كه در اين جا به گرد آوري اطلاعات از طريق ميداني (survey) يعني تهيه پرسشنامه ، مصاحبه و مشاهده نيازدارد.
ابزار تحليل داده ها 
در تهيه جداول، تدوين نمودارها، فرآوري ، دسته بندي ، استخراج و تحليل بهتر داده ها از انواع نرم افزار هاي كامپيوتري چون Spss، excel، GISو... استفاده مي شود
روش هاي تجزيه و تحليل داده ها 
انواع روش هاي تجزيه و تحليل داده هاعبارتند از روش هاي تحليل كيفي و كمي ( آمار توصيفي و استنباطي
جامعه آماري و حجم نمونه 
در اين قسمت جامعه آماري مورد نظر مشخص شد، روش تعيين تعداد نمونه به طور شفاف بيان مي شود و نيزبه نحوه انتخاب نمونه ها از جامعه آماري نيز اشاره مي شود
10-
كاربرد نتايج تحقيق 
در اين مورد پژوهشگر به گروه ها، سازمان ها و نهاد هاي استفاده كننده از نتايج تحقيق اشاره مي كند
11-
محدوديت هاي تحقيق 
در اين مورد محقق با بيان محدوديت هايي كه سر راه تحقيق است، به خواننده پيام مي دهد كه در مورد فرايند تحقيق قضاوت عادلانه اي داشته باشد.
در هر تحقيق تعدادي از محدوديت هاي احتمالي به شرح زير مي تواند سر راه محقق قرار گيرد:
-
كمبود منابع علمي 
-
كمبود منابع مالي 
-
ضعف همكاري سازمان ها و نهاد ها 
-
گرفتاري هاي شخصي محقق 
-
كمبود زمان در اختيار 
-
تعداد و متغيرهاي ناخواسته 
-
ناهماهنگي اساتيد راهنما